auto-onafhankelijk / autoluw / bereikbaarheid / deelmobiliteit / duurzaamheid / fiets / GOW30 / leefkwaliteit / mobiliteit / openbaar vervoer / participatie / ruimte en verkeer / slim reizen / sociale veiligheid / stedelijke ruimte / toekomstgericht / verkeersveiligheid / voetgangers

Hoe verSUMPelen we onze mobiliteitsplannen?

Een praktische aanpak voor Nederlandse gemeenten

26 Nederlandse steden staan voor een nieuwe uitdaging — en ze staan daarin niet alleen. In totaal werken 424 Europese steden aan de invoering van een Sustainable Urban Mobility Plan (SUMP), nu dit door de EU voor alle 100.000+ gemeenten verplicht wordt gesteld.

Voor veel gemeenten roept dit vragen op: Wat is een SUMP precies? Wat vraagt het van ons? En hoe verhoudt het zich tot bestaande plannen zoals de Omgevingsvisie of het Omgevingsprogramma Mobiliteit? Mobycon heeft veel ervaring bij het ontwikkelen van SUMPS en denkt graag mee hoe het bestaande mobiliteitsbeleid ‘verSUMPeld’ kan worden.

Wat is een SUMP?

Een SUMP is een strategisch plan dat is ontworpen om te voorzien in de mobiliteitsbehoeften van mensen en bedrijven in steden en hun omgeving, met als doel een betere levenskwaliteit.

Een SUMP is dus geen traditioneel verkeers- of mobiliteitsplan. Het is een strategisch, integraal en toekomstgericht mobiliteitskader dat:

  • Verder kijkt dan de gemeentegrenzen
  • Alle vervoerswijzen meeneemt
  • Sterk inzet op participatie
  • En nadrukkelijk aandacht heeft voor monitoring, data en evaluatie.

De Europese Commissie ziet de SUMP als hét instrument om stedelijke mobiliteit te verduurzamen en te harmoniseren binnen Europa.

Welke principes gelden bij het opstellen van een SUMP?

Bij het opstellen van een SUMP gelden acht leidende principes:

  1. Plan voor duurzame mobiliteit in de “functional urban area”; Mobiliteit stopt niet bij de gemeentegrens. De SUMP kijkt naar de hele stedelijke regio.
  2. Werk samen over institutionele grenzen heen; Denk aan buurgemeenten, provincies, vervoerregio’s en nationale partners.
  3. Betrek burgers en stakeholders actief.
  4. Beoordeel huidige en toekomstige prestaties; datagedreven werken staat centraal.
  5. Formuleer een langetermijnvisie én een concreet uitvoeringsplan.
  6. Ontwikkel alle vervoerswijzen in samenhang; Inclusief logistiek, goederenvervoer en intermodale terminals — onderdelen die in traditionele plannen vaak onderbelicht blijven.
  7. Zorg voor monitoring en evaluatie; de Europese Commissie introduceert hiervoor de nieuwe Urban Mobility Indicators (UMI). Deze zijn op dit moment nog niet vastgesteld; de verwachting is dat dit de komende maanden gaat gebeuren.
  8. Borg kwaliteit, zowel in proces als in inhoud.
Dit zijn de stappen die ondernomen moeten worden voor het opstellen van een SUMP.

Last of kans?

Veel gemeenten beschouwen het maken van een SUMP als een last; een nieuw planningsproces dat tijd en energie vraagt, zonder dat direct duidelijk is wat de toegevoegde waarde voor een gemeente zal zijn. Maar het maken van een SUMP biedt ook daadwerkelijk kansen zoals:

  • Effectiever beleid door betere inbedding in regionale, nationale en Europese kaders.
  • Toegang tot EU-cofinanciering voor onderzoek, innovatie en implementatie.
  • Meer bestuurlijke stabiliteit, omdat de SUMP een breed gedragen, langetermijnkader biedt.
  • Uniforme data en indicatoren, waardoor beleid beter meetbaar en vergelijkbaar wordt.

Kortom: een SUMP helpt gemeenten om mobiliteitsbeleid toekomstbestendig, robuust en beter onderbouwd te maken. Én je hoeft bij het opstellen van een SUMP niet bij nul te beginnen, want veel informatie en koers staat al in bestaande plannen. Het is dus zaak deze bestaande plannen te ‘verSUMPelen’; bouw voort op wat je al hebt en voeg toe wat voor het SUMP aanvullend gewenst is.

Mobycon werkt graag mee

Mobycon heeft ruime ervaring met het opstellen van mobiliteitsplannen en SUMP’s in binnen- en buitenland, onder andere in de steden Keulen en Düsseldorf. Vanuit die ervaring ondersteunen we gemeenten graag bij het vormgeven van hun SUMP. Denk daarbij aan het opstellen van een plan van aanpak, het analyseren van bestaande plannen, het vormgeven en uitvoeren van participatieprocessen, het toepassen van de nieuwe Urban Mobility Indicators en het opstellen van het SUMP en bijbehorende uitvoeringsprogramma. Op die manier ontwikkelen we een SUMP die voldoet aan Europese richtlijnen én past bij de lokale context. Gemeenten die aan de slag gaan met een SUMP, hoeven er dus niet alleen voor te staan. We werken graag mee aan een aanpak die praktisch, haalbaar en toekomstgericht is.

Gerelateerd

auto-onafhankelijk / autoluw / bereikbaarheid / deelmobiliteit / duurzaamheid / fiets / GOW30 / leefkwaliteit / mobiliteit / openbaar vervoer / participatie / ruimte en verkeer / slim reizen / sociale veiligheid / stedelijke ruimte / toekomstgericht / verkeersveiligheid / voetgangers

CROW zet stap naar STOMP

Op 27 januari 2026 verscheen de CROW-publicatie ‘STOMP in de praktijk; Stappenplan voor de inrichting van wegen’. STOMP wordt door veel gemeenten in hun beleid onderschreven als uitgangspunt voor de inrichting, maar in de praktijk blijkt STOMP ontwerpen op straatniveau nog lastig. Gaat deze publicatie eindelijk de gewenste duw in de rug geven aan het daadwerkelijk volgens STOMP inrichten van de openbare ruimte?