[06-11-2009]
Erica de Feijter (afgestudeerd aan NHTV bij adviesbureau Mobycon)
ing. Martijn Ernest (adviseur verkeer en vervoer bij Mobycon)
ing. Martijn Ernest (adviseur verkeer en vervoer bij Mobycon)
Parkeren geanalyseerd!
Van februari tot en met juni 2009 heeft Erica de Feijter gewerkt aan haar afstudeeropdracht bij Mobycon. Tijdens deze periode heeft zij de relatie gelegd tussen gemeentekenmerken en de organisatie van het parkeerbeheer en –exploitatie. Zij is begeleid door Martijn Ernest; adviseur verkeer en vervoer -gericht op parkeren- bij Mobycon.
Discussies over parkeren
Gemeenten houden zich steeds professioneler bezig met parkeren. Parkeren is niet alleen een optimaal aantal parkeerplaatsen realiseren bij de ontwikkeling van ruimtelijke functies. Kwaliteit van openbare ruimte in combinatie met de vigerende parkeernormen zorgen ervoor dat de parkeervraag steeds meer in gebouwde parkeervoorzieningen worden gerealiseerd. Hierdoor krijgt een gemeente te maken met vraagstukken over organisatie (zelf doen of uitbesteden?) en financiën (hoe houden we de parkeerexploitatie minimaal kostendekkend?). Het is daarom van belang om inzicht te hebben in de relatie tussen gemeentekenmerken (o.a. stedelijkheidsgraad) en kenmerken op het gebied van parkeerorganisatie en -financiën.
DOEL
Het inzichtelijk maken van samenhang tussen financiële en organisatorische aspecten van parkeermanagement en –beheer en kenmerken van gemeenten. Dit leidt tot specifieke adviezen op lokaal niveau over parkeerorganisatie en -exploitatie.
OVERKOEPELENDE VRAAG
Welke verbanden zijn te leggen tussen gemeentekenmerken, de organisatie van het parkeerbeheer, parkeermanagement en de parkeerexploitatie?
Diverse onderzoeksmethoden leveren diepgang in het onderzoek
Alle gemeenten zijn benaderd voor dit onderzoek. Zij hebben een internetenquête ontvangen met het verzoek deze in te vullen. In deze enquête zijn diverse vragen gesteld: van de invoering van betaald parkeren op beleidsniveau tot de kostenposten in de parkeerexploitatie. Vervolgens zijn circa 150 gemeenten telefonisch benaderd om de enquête mondeling af te nemen. Ten slotte zijn met vijf gemeenten diepte-interviews gehouden om de argumentatie voor het betreffende parkeerbeheer en organisatie duidelijk te krijgen. Kortom: een getrechterd onderzoek!
Voor verder onderzoek hebben we als doelgroep de gemeenten met betaald parkeren gebruikt. Echter is het aantal respondenten niet representatief genoeg om betrouwbare uitspraken te kunnen doen. Vandaar dat in het onderzoek gesproken wordt over indicaties van relaties, verbanden of samenhang.
Typologie van gemeenten
Het is van belang om de kenmerken van een gemeente op een rij te zetten, waarbij een belangrijk onderscheid is gemaakt tussen de kenmerken van gemeenten met en zonder betaald parkeren. Het is daarom interessant om te weten wat potentiële gemeenten zijn die, conform de kenmerken, betaald parkeren eventueel gaan invoeren.
Bij de typologie van gemeenten is onderscheid gemaakt naar stedelijkheidsgraad, inwonersaantal, bevolkingsdichtheid, autobezit, regionale functie en aspecten en het aantal straat- en garageparkeerplaatsen. Door het tegen elkaar afzetten van deze typologieën worden diverse conclusies wederom bevestigd. Zo hebben gemeenten met betaald parkeren vaak een groot inwonersaantal en een hoge stedelijkheidsgraad. Daarnaast hebben deze gemeenten een hoger aantal betaalde straat- en garageparkeerplaatsen. Ook zijn verscheidene gemeenten uit het onderzoek naar voren gekomen die nog geen betaald parkeren als beleid voeren, maar wel volgens hun typologie in aanmerking komen voor betaald parkeren.
Parkeren is organiseren
De organisatie van parkeren wordt door gemeenten op verschillende manieren vormgegeven. Veel gemeenten kennen de versnippering van alle parkeertaken, zoals het operationele parkeerbeheer, de uitgifte van vergunningen en de monitoring van het parkeerbeleid. Andere gemeenten hebben dit (deels) uitbesteed of hebben een eigen parkeerbedrijf opgericht onder leiding van een parkeermanager. In dit onderzoek is gekeken naar de relatie tussen parkeerbeleid, parkeerbeheer en de relatie met de typologie van gemeenten. Hieruit blijkt dat de meest gebruikte doelen voor parkeerbeleid zijn: het beter benutten van de parkeerruimte en het verbeteren van de bereikbaarheid, dan wel de leefbaarheid. Daarnaast blijkt dat veelal de operationele taken (zoals afhandeling bezwaarschriften en uitgifte vergunningen) worden uitbesteed, maar juist de strategische parkeertaken in eigen beheer blijven.
De financiële parkeerdoelstelling vrijwel nooit gehaald
In gemeentelijke parkeerbeleidsplannen wordt vrijwel altijd een financiële doelstelling opgenomen; meestal kostendekkend van aard. Het onderzoek doet uitspraken over de financiële zaken omtrent parkeren in relatie tot de parkeerorganisatie en de typologie van gemeenten. Zo blijkt dat de geformuleerde financiële doelstelling vaak niet overeenkomt met de financiële gegevens over 2008. Verdere conclusies zijn:
Voor meer informatie over onze sporenmethodiek Parkeren kunt u contact opnemen met adviseur Martijn Ernest via telefoonnummer 015 - 214 78 99.
Van februari tot en met juni 2009 heeft Erica de Feijter gewerkt aan haar afstudeeropdracht bij Mobycon. Tijdens deze periode heeft zij de relatie gelegd tussen gemeentekenmerken en de organisatie van het parkeerbeheer en –exploitatie. Zij is begeleid door Martijn Ernest; adviseur verkeer en vervoer -gericht op parkeren- bij Mobycon.
Discussies over parkeren
- Bij parkeren ontstaan vaak inhoudelijke discussies als het gaat om bijvoorbeeld parkeernormen. De ervaring leert dat parkeernormen vaak ter discussie staan in het krachtenspel tussen de verkeerskundige, de stedenbouwkundige en de projectontwikkelaar Een ander voorbeeld is het opstellen van parkeerregulering, zoals betaald parkeren of vergunninghoudersparkeren met alle voor- en tegenstanders.
- Naast inhoudelijke discussies zijn ook organisatorische discussies. Veel gemeenten hebben een parkeerbeleidsplan opgesteld, maar worstelen met de implementatie hiervan. Dit vraagt immers om een gestructureerde organisatie. Het gaat hierbij onder andere om invoering van parkeerregulering of de aanschaf van parkeerautomaten met alle administratieve werkzaamheden van dien. De ervaring leert dat veel mensen in de gemeentelijke organisatie hiermee bezig zijn, waardoor het overzicht zowel organisatorisch als financieel ontbreekt. Hierdoor wordt regelmatig het gestelde doel in de parkeervisie of in het parkeerbeleidsplan niet gehaald.
Gemeenten houden zich steeds professioneler bezig met parkeren. Parkeren is niet alleen een optimaal aantal parkeerplaatsen realiseren bij de ontwikkeling van ruimtelijke functies. Kwaliteit van openbare ruimte in combinatie met de vigerende parkeernormen zorgen ervoor dat de parkeervraag steeds meer in gebouwde parkeervoorzieningen worden gerealiseerd. Hierdoor krijgt een gemeente te maken met vraagstukken over organisatie (zelf doen of uitbesteden?) en financiën (hoe houden we de parkeerexploitatie minimaal kostendekkend?). Het is daarom van belang om inzicht te hebben in de relatie tussen gemeentekenmerken (o.a. stedelijkheidsgraad) en kenmerken op het gebied van parkeerorganisatie en -financiën.
DOEL
Het inzichtelijk maken van samenhang tussen financiële en organisatorische aspecten van parkeermanagement en –beheer en kenmerken van gemeenten. Dit leidt tot specifieke adviezen op lokaal niveau over parkeerorganisatie en -exploitatie.
OVERKOEPELENDE VRAAG
Welke verbanden zijn te leggen tussen gemeentekenmerken, de organisatie van het parkeerbeheer, parkeermanagement en de parkeerexploitatie?
Diverse onderzoeksmethoden leveren diepgang in het onderzoek
Alle gemeenten zijn benaderd voor dit onderzoek. Zij hebben een internetenquête ontvangen met het verzoek deze in te vullen. In deze enquête zijn diverse vragen gesteld: van de invoering van betaald parkeren op beleidsniveau tot de kostenposten in de parkeerexploitatie. Vervolgens zijn circa 150 gemeenten telefonisch benaderd om de enquête mondeling af te nemen. Ten slotte zijn met vijf gemeenten diepte-interviews gehouden om de argumentatie voor het betreffende parkeerbeheer en organisatie duidelijk te krijgen. Kortom: een getrechterd onderzoek!
Voor verder onderzoek hebben we als doelgroep de gemeenten met betaald parkeren gebruikt. Echter is het aantal respondenten niet representatief genoeg om betrouwbare uitspraken te kunnen doen. Vandaar dat in het onderzoek gesproken wordt over indicaties van relaties, verbanden of samenhang.
Typologie van gemeenten
Het is van belang om de kenmerken van een gemeente op een rij te zetten, waarbij een belangrijk onderscheid is gemaakt tussen de kenmerken van gemeenten met en zonder betaald parkeren. Het is daarom interessant om te weten wat potentiële gemeenten zijn die, conform de kenmerken, betaald parkeren eventueel gaan invoeren.
Bij de typologie van gemeenten is onderscheid gemaakt naar stedelijkheidsgraad, inwonersaantal, bevolkingsdichtheid, autobezit, regionale functie en aspecten en het aantal straat- en garageparkeerplaatsen. Door het tegen elkaar afzetten van deze typologieën worden diverse conclusies wederom bevestigd. Zo hebben gemeenten met betaald parkeren vaak een groot inwonersaantal en een hoge stedelijkheidsgraad. Daarnaast hebben deze gemeenten een hoger aantal betaalde straat- en garageparkeerplaatsen. Ook zijn verscheidene gemeenten uit het onderzoek naar voren gekomen die nog geen betaald parkeren als beleid voeren, maar wel volgens hun typologie in aanmerking komen voor betaald parkeren.
Parkeren is organiseren
De organisatie van parkeren wordt door gemeenten op verschillende manieren vormgegeven. Veel gemeenten kennen de versnippering van alle parkeertaken, zoals het operationele parkeerbeheer, de uitgifte van vergunningen en de monitoring van het parkeerbeleid. Andere gemeenten hebben dit (deels) uitbesteed of hebben een eigen parkeerbedrijf opgericht onder leiding van een parkeermanager. In dit onderzoek is gekeken naar de relatie tussen parkeerbeleid, parkeerbeheer en de relatie met de typologie van gemeenten. Hieruit blijkt dat de meest gebruikte doelen voor parkeerbeleid zijn: het beter benutten van de parkeerruimte en het verbeteren van de bereikbaarheid, dan wel de leefbaarheid. Daarnaast blijkt dat veelal de operationele taken (zoals afhandeling bezwaarschriften en uitgifte vergunningen) worden uitbesteed, maar juist de strategische parkeertaken in eigen beheer blijven.
De financiële parkeerdoelstelling vrijwel nooit gehaald
In gemeentelijke parkeerbeleidsplannen wordt vrijwel altijd een financiële doelstelling opgenomen; meestal kostendekkend van aard. Het onderzoek doet uitspraken over de financiële zaken omtrent parkeren in relatie tot de parkeerorganisatie en de typologie van gemeenten. Zo blijkt dat de geformuleerde financiële doelstelling vaak niet overeenkomt met de financiële gegevens over 2008. Verdere conclusies zijn:
- De grootste kostenpost voor de gemeente is handhaving van het parkeren en de grootste opbrengstenpost het fiscaal parkeren.
- Het parkeeruurtarief stijgt bij een toenemend inwonersaantal.
- De winst neemt eerder toe bij een hoger aantal straatparkeerplaatsen dan bij garageparkeerplaatsen door de hogere kosten van garageparkeerplaatsen.
- Bij een sterk stedelijke gemeente neemt het parkeeruurtarief toe, maar de winst juist af.
- Bij het uitbesteden van parkeertaken neemt het parkeeruurtarief (en daarmee de opbrengsten) toe.
- Gemeenten met een hoger uurtarief kennen vaker het doel betere bereikbaarheid toe als speerpunt van hun parkeerbeleid.
Voor meer informatie over onze sporenmethodiek Parkeren kunt u contact opnemen met adviseur Martijn Ernest via telefoonnummer 015 - 214 78 99.
