Nieuwe parkeersituaties: weet de parkeerder het ook? (Vexpansie, maart 2002)

Iedereen weet het: het wordt steeds drukker in de Nederlandse steden. Een parkeerplek vinden is tegenwoordig niet eenvoudig meer. Waar eerst alleen de grotere steden in Nederland een parkeerregulering kenden, zijn er nu nog weinig gemeenten te vinden waar geen vergunningparkeren of betaald parkeren is ingevoerd. Het succes van invoering hangt voor een groot deel af van de wijze waarop dit wordt gecommuniceerd met de huidige en toekomstige parkeerders. Een nieuw betalingsysteem, bijvoorbeeld Real Time Parking, kan op papier schitterend werken: geen gehaast winkelgedrag meer en exact het bedrag betalen waarvoor je parkeertijd hebt gekocht. Als de gebruiker echter niet goed wordt verteld hoe het systeem werkt en waar hij terecht kan met eventuele vragen, zal een dergelijk systeem niet snel een succes worden. Steeds meer gemeenten zijn zich hiervan bewust en spelen in op de kennisbehoefte van parkeerders.

Voorlichting: meer dan een parkeerfolder...
In het technische traject wordt over het algemeen veel geld en tijd ge?esteerd. Lang van tevoren worden al keuzes gemaakt. Het is van belang om ook de potenti? parkeerders al vroeg bij het traject te betrekken.
Als wordt besloten dat in een gebied een parkeerregulering wordt ingevoerd of dat bestaande apparatuur moet worden vervangen door andere apparatuur, is het verstandig een communicatiestrategie op te stellen. Hierin wordt geformuleerd welke doelgroepen zowel in- als extern met de veranderingen te maken krijgen. Geanalyseerd moet worden wat de verwachte houding van de doelgroepen is.

Het communicatieproces bestaat uit drie stappen of eigenlijk 4. Deze stappen zijn:
Stap 1: strategie
Stap 2: plan
Stap 3: middelen
Als laatste stap kan daar ook nog de evaluatie aan toegevoegd worden.

Met een communicatiestructuur naar de juiste groepen, worden deze al vroeg in het besluitvormingstraject betrokken en bestaat in een later stadium meer draagvlak voor de gemaakte keuzes. In overleg met de bewoners kan bijvoorbeeld worden afgestemd hoe ?strikt? zij de parkeerregulering in hun buurt uitgevoerd willen zien.
Denk daarbij aan maatregelen van een parkeerverbod tot het invoeren van betaald parkeren. Ook over de tijden, waarop de maatregel van kracht zou moeten zijn kan worden gesproken. Bij goed en gezamenlijk overleg is het mogelijk om de ondernemers in te zetten om reclame te maken voor het gunstige parkeerklimaat dat door een nieuwe parkeerregulering is ontstaan.

In de tweede fase worden eveneens de potenti? parkeerders, omwonenden, bedrijven, maar bijvoorbeeld ook verkooppunten van eventuele parkeerkaarten al voortijdig ge?ormeerd. Herhaling van de boodschap is essentieel voor het succes van de nieuwe parkeervoorziening en voor een soepel verloop van de invoering.

Vaak wordt de stap naar communicatie en voorlichting te laat ingezet waardoor de acceptatie van de nieuwe parkeervoorziening moeizamer verloopt en ook het juiste gebruik ervan langer op zich laat wachten. Een niet goed gecommuniceerde parkeermaatregel kan in de hand werken dat en gebruiker onbedoeld fout gaat parkeren. Het is dan moeilijk om het vertrouwen van de klant weer terug te winnen.

Om de communicatie tussen de burger en overheid op het gebied van het parkeren te bevorderen zijn er een aantal middelen die ingezet kunnen worden. Denk daarbij aan: vergunningparkeren op proef, een parkeermarkt, een parkeermanager, een kijkdag in een parkeergarage, een website, enzovoorts.
De keuze welke middelen waar, wanneer en voor wie worden ingezet wordt opgenomen in het opgestelde communicatieplan.

Inspraak rond parkeerregulering: vergunningparkeren op proef
Van steeds meer gemeenten komt de vraag om te adviseren over het invoeren vergunningparkeren. Bewoners van drukbezochte kernen ondervinden veel overlast van "vreemdparkeerders". Naast het opstellen van de beleidsregels van het vergunningparkeren wordt ook steeds meer aandacht gevraagd voor de communicatie en samenwerking met bewoners. In de gemeente Veldhoven hebben de bewoners de gelegenheid gekregen om zich via een enqu? uit te spreken: wel of geen vergunningparkeren in hun straat! Zo kregen bewoners die hadden aangegeven behoefte te hebben aan vergunningparkeren, inderdaad een proef vergunningparkeren in hun straat. Als de regeling hen niet beviel, hebben zij dit tijdens de proefperiode kunnen aangeven. Kortom, de regels van het vergunningparkeren zijn goed gecommuniceerd en als een dergelijke parkeerregulering daadwerkelijk werd ingevoerd, was er ook voldoende draagvlak voor.

Communicatietraject voor Real Time Parkeren
Valkenswaard is een gemeente die met de invoering van de Euro meteen nieuwe parkeerapparatuur voor hun straatparkeren wilden aanschaffen. Deze gemeente zag veel voordelen van achteraf betaald parkeren. Daarom is per 1 januari 2002 het zogenaamde Real Time Parking ingevoerd. Gezien eerdere ervaringen met dit systeem heeft Verkeersadviesburo Diepens en Okkema de gemeente geadviseerd een communicatietraject in te gaan om alle potenti? parkeerders, bewoners en ondernemers op de hoogte te stellen van dit nieuwe betaalsysteem. Binnen een maand zijn inmiddels al honderden Real Time Parkeerkaarten verkocht, waarvan een groot deel via de verkooppunten bij ondernemers in het Valkenswaardse centrum. Alle kopers van zo?n parkeerkaart ontvangen daar ook een folder met tips bij.

Ludieke parkeermarkt en parkeermanager in Veldhoven
In de gemeente Veldhoven is een flink communicatieoffensief ingezet voordat daadwerkelijk de nieuwe parkeerapparatuur en de borden vergunningparkeren op straat te vinden waren.
Allereerst zijn de verschillende belangengroepen betrokken bij het opstellen van het gemeentelijke parkeerbeleid. In verschillende workshops werden de grote lijnen van het parkeerbeleid gepresenteerd. Samen met de bewoners, ondernemers en bezoekers werden de plannen verder ingevuld.
Toen eenmaal duidelijk was hoe het parkeerbeleid eruit zou zien - onder andere met het realiseren van een ondergrondse parkeergarage, het invoeren van betaald parkeren en het vergunningparkeren - is de gemeente letterlijk de straat op gegaan met een parkeermarkt. Op deze drukbezochte markt, bestaande uit verschillende standjes met daarin medewerkers van de gemeente, leveranciers van parkeerapparatuur en parkeerbeheer, werd op een ludieke wijze het nieuwe parkeerbeleid aan de bewoners en bezoekers van Veldhoven voorgesteld. Iedereen kreeg uitleg over de parkeerapparatuur die in demoversies was opgesteld. Met name de uitleg over de werking van de Real Time Parkeerkaart was een nuttige aanvulling. Ook het betalen in de parkeergarage met chipper/chipknip of creditcard was onderwerp van gesprek. Verder konden de bezoekers met vragen over parkeervergunningen, tarieven en andere centrumplannen terecht bij de verschillende medewerkers en adviseurs van de gemeente. Ten slotte konden zij een kijkje nemen in de nog te openen parkeergarage waar kinderen met skelters de eerste asfaltstrepen op de vloer konden trekken.

Na de invoering van het pakket aan maatregelen zorgde de gemeente voor een goede bereikbaarheid via een parkeermanager en de gemeentewinkel. Hier kunnen bewoners en bezoekers via een speciaal in het leven geroepen telefoonnummer terecht met vragen en klachten. Gebleken is dat een goede communicatie rond een nieuwe manier van betaald parkeren een must is. Een duidelijke folder die bij de gemeente en ondernemers te verkrijgen is met daarin uitleg over Real Time Parking heeft veel parkeerders over de streep getrokken om op maat te gaan betalen.

Valkenswaard communiceert via de website
In Valkenswaard is men al in een vroeg stadium in overleg getreden met ondernemers. Onder hen ontstond al snel draagvlak voor de invoering van Real Time Parking. Na die keuze heeft Verkeersadviesburo Diepens en Okkema een communicatieplan opgesteld waarin vooral aandacht is geschonken aan de benadering van alle potenti? doelgroepen. De nadruk is gelegd op een goede beschikbaarheid van de kaart via verkooppunten. De parkeerkaart is dusdanig vormgegeven dat hierop een eenvoudige stapsgewijze uitleg over de werking van het parkeersysteem is opgenomen.

Dankzij het communicatieplan is tijdig en op de juiste wijze met alle inwoners en bezoekers van Valkenswaard gecommuniceerd over de komst en de werking van Real Time Parking. Naast alle gebruikelijke middelen is op de internetsite van de gemeente een ?parkeerpagina? toegevoegd. Via Internet zijn bewoners en bezoekers dus voortdurend op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rond de invoering van Real Time Parking. Door tijdige communicatie in Valkenswaard is de verkoop van parkeerkaarten in ieder geval al een succes.

Evaluatie via parkeerpanels
Bij de evaluatie van een gemeentelijk parkeerbeleid wordt het eveneens als zeer positief ervaren dat met de verschillende belanghebbenden wordt gesproken. Een voorbeeld daarvan is het instellen van parkeerpanels voor ondernemers, bewoners en bezoekers. In directe communicatie tussen de gemeente en de belanghebbenden komen de belangrijkste manco's, maar natuurlijk ook de positieve kanten van het parkeerbeleid aan de orde.