Dubbel opstaptarief OV-chipkaart: een aantal oplossingen

In het laatste nummer van Personenvervoer Magazine stond een artikel over het dubbele opstaptarief van de OV-chipkaart. In de huidige situatie hebben reizigers te maken met dubbele kosten als zij een overstap maken tussen verschillende spoorvervoerders. Minister Eurlings heeft de vervoerders opgedragen dat zij het papieren treinkaartje niet mogen afschaffen zolang er geen oplossing voor dit probleem in zicht is. In dit artikel wordt ingegaan op een aantal mogelijke oplossingen voor dit probleem.

Eén instaptarief voor alle treinen
Klantvriendelijk is het om slechts één maal een opstaptarief te hanteren voor het hele spoornet. Probleem hierbij is dat de NS geen instaptarief hanteert bij haar tariefsysteem; de kilometerprijs ligt bij de eerste kilometers hoger. Dit probleem kan worden voorkomen door voor de NS een ander tariefsysteem te hanteren. Bij dit systeem betaalt elke reiziger een opstaptarief en vervolgens een prijs per afgelegde kilometer. Dit tarief kan op een dusdanige manier worden vormgegeven dat bij benadering dezelfde tariefstructuur ontstaat als nu het geval is. Zo kan er voor worden gekozen om bij een toenemende afstand de kilometerprijs te verminderen, zodat lange afstanden relatief voordeliger worden, net zoals in de bestaande situatie.

Dit systeem is beter dan de huidige situatie te laten bestaan. Dit is natuurlijk eenvoudig en kost geen moeite. Het is duidelijk waar de inkomsten terecht komen en welke opbrengsten vervoerders hebben. De huidige situatie is echter niet eerlijk, aangezien sommige reizigers hierdoor onnodig dubbele kosten maken, omdat zij toevallig een concessiegrens passeren, waar een andere vervoerder op actief is.

Eén instaptarief voor al het OV
Bij de introductie van bovenstaand tariefsysteem, worden de deuren opengezet voor verschillende vormen van tariefintegratie. Erg klantvriendelijk is het niet om alleen voor overstappen van trein op trein één instaptarief te hanteren, maar ook voor overstappen binnen het hele openbaar vervoer slechts één maal per reis een instaptarief te rekenen. Een variant is denkbaar waarbij de NS haar eigen tariefstructuur kan behouden, maar dat er een landelijk maximum komt voor een prijs voor een bepaalde afstand. Ligt het tarief over een reis hoger doordat bijvoorbeeld wordt overgestapt, dan wordt het verschil aan de reiziger automatisch terugbetaald.

OV-fonds
Lastig te bepalen is waar het geld naartoe moet gaan wat aan inkomsten binnenkomt door één enkel opstaptarief. Bij de beginhalte van vervoerder X wordt dit bedrag afgeschreven, terwijl de reis na een overstap over een veel langere afstand bij vervoerder Y kan worden gemaakt. Om hier wat aan te doen zou een OV-fonds opgericht kunnen worden. Hierin wordt al het geld gestort wat aan instaptarieven binnenkomt en wat naar evenredigheid van de afgelegde reizigerskilometers per vervoerder wordt verdeeld onder alle vervoerders.

Conclusie
Vele oplossingen zijn mogelijk om uit het conflict te komen tussen NS en andere vervoerders, aangaande het dubbele opstaptarief. Duidelijk is wel dat er zeer verregaande oplossingen mogelijk zijn, die goed zijn voor zowel reiziger als vervoerder. Hoe klantvriendelijker een openbaarvervoersysteem als geheel is, hoe meer reizigers het trekt en hoe meer inkomsten op die manier worden gegenereerd.

Neem voor meer informatie contact op met adviseur Sebastiaan van der Vliet.