[27-05-2005]
BYPAD+
Nadat BYPAD in een eerste programma was ontwikkeld en in zeven teststeden (waaronder Zwolle) beproefd, is in 2002 als vervolg daarop BYPAD+ ontstaan. Dit BYPAD+-project heeft de afgelopen jaren geleid tot een netwerk van 16 gelicenseerde auditoren in 15 verschillende Europese landen en een BYPAD-handleiding/vragenlijst in 11 talen. Ruim 60 Europese steden hebben BYPAD geïmplementeerd en gaan waarschijnlijk de BYPAD-benadering als monitoring tool gebruiken om hun lokale fietsbeleid te verbeteren. Er is veel aandacht besteed aan uitwikkeling van kennis en ervaring, via de BYPAD-website (www.bypad.org), negen regionale werkbijeenkomsten, verschillende projectbijeenkomsten, etc.
BYPAD+ in Nederland
In Nederland hebben na Zwolle - een van de zeven teststeden - de gemeenten Delft, Eindhoven, Emmen, Oss en Waalwijk zichzelf de BYPAD-spiegel voor gehouden. De resultaten van de scan hebben in vrijwel alle steden een positief resultaat tot gevolg, alhoewel het effect pas op langere termijn echt kan worden gemeten. In de meeste steden is men bezig met de afronding van een nieuwe fietsnota of een fietsactieplan waarin de resultaten van de audit zijn meegenomen.
In Delft zijn veel van de aanbevelingen uit de BYPAD-audit verwerkt in het fietsactieplan 2. Dit plan is momenteel op de website van gemeente Delft te vinden en bevindt zich in de inspraakfase. In het plan is naast aandacht voor de infrastructurele maatregelen, ingezet op meer communicatie, educatie en doelgroepenbeleid. Voorbeelden hiervan zijn de intentie tot het opzetten van een fietswebsite, het maken van een fietsfolder en het opnemen van specifieke informatie op de informatiezuilen die in Delft staan, zodat gebruikers kaartjes met de fietsnetwerken kunnen uitprinten en ook informatie kunnen vinden over de fietsmogelijkheden die de stad Delft heeft. Op scholen zal meer aandacht worden geschonken aan fietsen via de verkeersleerkracht. Bovendien is het plan een fiets APK in te stellen bij scholen. Dit om de veiligheid te vergroten. De gemeente heeft het voornemen om meer te meten en te monitoren.
De resultaten van de BYPAD-audit in Emmen zijn ook deels in vervolgacties omgezet. Een zwak punt dat uit de BYPAD-audit bleek, was de fietsendiefstal in Emmen. Daarom werd naar aanleiding van de audit een fietsparkeerplan opgesteld. Ook is het overleg met de politie verbeterd. Een ander initiatief is de mobiele bewaakte fietsenstalling die hoogstwaarschijnlijk in juni 2005 tijdens het WK juniorenvoetbal voor het eerst zal worden ingezet.
In de gemeente Oss heeft de BYPAD-audit geleid tot een intentie van het college om zich meer in te zetten voor fietsverkeer. In het fietsplan, dat een gebiedsgerichte aanpak heeft, zijn de aanbevelingen uit BYPAD vertaald naar acties. Hiervoor is ook budget gereserveerd. Het is nog te vroeg om echt effecten van de audit te kunnen meten; de BYPAD-audit is tenslotte pas een half jaar geleden afgerond.
BYPAD+: resultaten buiten Nederland
Opvallend is dat de Nederlandse steden goed scoren op organisatie (personeel en beleid) en infrastructuur, maar in vergelijking met Europese steden beduidend minder nadruk leggen op het stimuleren van fietsgebruik door gericht doelgroepenbeleid, fietscampagnes en flankerend beleid. In bijvoorbeeld Belgische en Italiaanse steden wordt meer aandacht besteed aan het geven van een 'fietsstimulans', terwijl er veel minder fietspaden zijn en Zweden en Oostenrijk benadrukken vooral gezondheidsaspecten van het fietsen.
Zo is in Bolzano - Italië - de infrastructuur redelijk en verdienen veiligheid en onderhoud nog de nodige aandacht. Desondanks blijkt dat veel inwoners van Bolzano de fiets gebruiken. De modal split was in 2004 18% (fiets) en deze stijgt nog steeds. Het fietsverhuursysteem in Bolzano werkt goed. Lokaal wordt veel energie gestoken in verkeerseducatie en veiligheid. Dankzij BYPAD is in Bolzano een fiets actieplan gekomen dat moet leiden tot meer fietsgebruik en verbetering van de mindere punten. Zo wil men in Bolzano de modal split laten stijgen door in te zetten op onder andere aspecten als het verbeteren van de organisatie, veiligheid en het neerzetten van een fietskantoor dat allerhande fietsissues behandelt, zoals het geven van trainingen.
In Dublin vond de lokale belangengroepering de audit een goede oefening. Wederzijds begrip is ontstaan en verbeterd tussen alle betrokken partijen. Dit werkt goed door in het proces dat is gestart om het fietsbeleid te verbeteren; de audit was een positieve ervaring waar iedereen veel van heeft geleerd. Zo is gebleken dat de infrastructuur wel een opkikker kan gebruiken. Concrete voorstellen zijn vastgelegd. Ook de organisatie kan beter. In Dublin wil men verder een speciaal communicatieplan rond fietsen ontwikkelen en zullen incentive- en promotieacties worden ingezet om het gebruik te stimuleren. Daarnaast zijn in het fietsactieplan innovatieve maatregelen opgenomen, zowel rond de infrastructuur als trainingen en doelgroepenbenadering, zoals het project Safe Routes to School Project.
