[19-03-2013]

Duurzaamheidstest mobiliteitsbeleid

Wat behelst nu werkelijk het streven naar een duurzamer stedelijk verkeer- en vervoerssysteem? Benutten we onze mogelijkheden wel maximaal? Als gemeenten zich die vragen stellen, zijn er antwoorden te vinden op Europees niveau. De Europese Unie (EU) heeft de afgelopen jaren de richtlijnen voor Sustainable Urban Mobility Planning (SUMP) laten ontwikkelen. Vervolgens zijn er systemen ontworpen die je ‘kwaliteitsmanagementsystemen voor mobiliteitsbeleid’ kunt noemen. De EU ziet graag dat lagere overheden zich inspannen voor de ambitieuze doelstellingen voor energie, klimaat, milieu en leefbaarheid.

Gemeenten hebben doorgaans wel een visie of plan maar daarin is duurzame mobiliteit nog niet slim genoeg gedefinieerd. Het draait in de praktijk vaak uit op het realiseren van duurzame bereikbaarheid. Hiervoor is draagvlak en geld. Maar duurzame mobiliteit is meer.
Met EcoMobility SHIFT assessment and audit scheme kunnen gemeenten kamerbreed hun mobiliteitsbeleid doorlichten, op ieder moment in de beleidscyclus. Een gemeente kan haar inspanningen analyseren aan de hand van twintig indicatoren voor een duurzamer stedelijk systeem voor mobiliteit. Per indicator is er een heldere leidraad en zijn er prestatieniveaus beschreven waaraan een gemeente haar situatie kan ijken en tot een herziene prioriteitenstelling kan komen. Een externe auditor verifieert deze zelfbeoordeling.

Zes indicatoren betreffen de gemeentelijke werkprocessen; zeven criteria de maatregelen in de openbare ruimte en drie criteria de effecten daarvan op de modal split, de verkeersveiligheid en het milieu (zie figuur).


De indicatoren voor duurzaam mobiliteitsbeleid.

Mobycon heeft gemeente Oss begeleid in deze zelfbeoordeling van haar mobiliteitsbeleid. Die leidde tot diepere inzichten waarmee de prioriteitenstelling werd herzien. Na de zelfbeoordeling is hun score nog door een externe auditor geverifieerd. Gemeente Oss krijgt in mei samen met de andere vijf teststeden in Europa een symbolisch certificaat uitgereikt.

Het scoringssysteem van EcoMobility SHIFT zit zo in elkaar dat de belangrijkste punten voor het streven naar duurzame mobiliteit, ook het zwaarste wegen. Dit zijn de planning, de financiering, de inspraak, het fietsen, het lopen, het openbaar vervoer en het parkeren. Kortom, het bevorderen van ‘ecomobiele’ vormen van vervoer en het ontmoedigen van het individuele gebruik van de auto zoals wij die nu kennen. Het systeem is een beargumenteerde en meetbare interpretatie van wat er nodig is voor een duurzaam stedelijk transportsysteem. Het instrument verlangt in principe een stedelijk karakter van de bebouwing. Verder werden de grenzen van de invloedssfeer van de gemeente verkend, bijvoorbeeld wat betreft openbaar vervoer.

What’s in it for me? 

Als gemeenten hun mobiliteitsbeleid effectiever willen en een proces van continue verbetering willen borgen, dan is kwaliteitsmanagement of prestatiemanagement nuttig. EcoMobility SHIFT is hierbij een praktisch stuk gereedschap. De voordelen van het toepassen van EcoMobility SHIFT voor gemeenten zijn:

  • Het vergroot de effectiviteit met aanpassingen in koers en prioriteiten;
  • Het versterkt de argumentatie voor de doelen van het mobiliteitsbeleid;
  • Het vergroot met een certificaat of label de geloofwaardigheid van de gemeente naar de buitenwereld;
  • Het levert ideeën op via de SHIFT adviseur/auditor en binnen het SHIFT netwerk;
  • Het maakt de gemeente een bron van inspiratie voor andere gemeenten.

Op termijn leidt dit tot maatschappelijke - en milieuvoordelen. EcoMobility SHIFT levert ook een certificaat of label op dat een gemeente aan de buitenwereld kan tonen.

Op andere terreinen doen gemeenten wel aan kwaliteitsmanagement en worden daartoe ook aangemoedigd, zoals: www.kinggemeenten.nl, www.waarstaatjegemeente.nl, www.duurzaamheidsmeter.nl.

De twintig indicatoren vormen een prima leidraad voor gemeenten, samenwerkingsverbanden en provincies die willen nagaan in hoeverre hun inspanningen binnen hun eigen werkveld inderdaad leiden tot duurzamer verkeer en vervoer.  De indicatoren vormen een mooie checklist voor stap 3 situatieanalyse van een SUMP proces. Lang niet alle EcoMobility SHIFT indicatoren hebben een stedelijk karakter. Als een hogere bestuurslaag dit instrument zou toepassen, kan daarvan een stimulerende werking uitgaan naar gemeenten. Met de notie dat in Nederland geen verplichting voor gemeenten bestaat om zich in te spannen voor ambitieuze energie- en klimaatdoelstellingen die op hogere niveaus worden gesteld. EcoMobility SHIFT is de tool om gemeenten dergelijke doelstellingen te laten omarmen. 

Diensten van Mobycon

Mobycon kan meer informatie geven over het onderwerp prestatiemanagement in mobiliteitsbeleid en over EcoMobility SHIFT als concreet instrument in het bijzonder. Mobycon begeleidt de zelfbeoordeling of treedt op als auditor. Na een externe audit ontvangt de gemeente in ieder geval een certificaat van de Europese certificerende organisatie, ICLEI Local Governments for Sustainability. Afhankelijk van de bereikte eindscore zal de auditor ICLEI adviseren om een bronzen, zilveren of gouden label af te geven. De handleiding voor EcoMobility SHIFT kan na de lancering in mei worden gedownload vanaf www.ecomobility-shift.org

Voor meer informatie: Mark Kirkels, senior adviseur duurzame mobiliteit, m.kirkels@mobycon.nl

 


 
Mobycon | Postbus 2873 | 2601 CW Delft | t (015) 214 78 99 | info@mobycon.nl |www.mobycon.nl |